Proxecto Save. Parques Naturais: implicación e efectos para os residentes rurais. Portugal

imaxen cabeceira The Public Service Decentralisation Programme

Logos Save Project.

SAVE - Valorización dos Servizos Ambientais de Agri-Ecosistemas en Áreas Protexidas de Montaña. O obxectivo desta investigación é a produción e difusión de coñecementos sobre os Servizos de Ecosistemas (SE) con base nos sistemas agro-forestais pastorais na zona da Serra da Estrela protexida. Con base en tal información, o proxecto tamén ten como obxectivo achegar olladas sobre o deseño, aplicación e gobernanza das políticas referentes á valorización dos SE. Parte do proxecto centrouse nun sistema de pagamento chamado ITI (Intervencións Territoriais Integradas) -un conxunto de medidas de apoio financeiro para os propietarios e produtores agro- forestais en áreas protexidas destinadas a promover prácticas agrícolas sostibles, biodiversidade e conservación da natureza. O proxecto avaliou o deseño do programa ITI, a súa eficacia e os resultados.

O foco estaba no Parque Natural da Serra da Estrela -municipios de Seia, Celorico da Beira, Guarda, Manteigas, Covilhã e Gouveia. Nunha fase posterior, iniciouse a comparación co Parque Nacional Peneda-Gerês -distritos de Braga, Viana do Castelo e Vila Real.

Imaxen fauna na Serra de Estrela

Sendo un PSA (Pagamento por Servizos Ambientais), o réxime ITI é tamén un instrumento para o desenvolvemento local, achegando ingresos para as comunidades periféricas e retribución económica para as prácticas de conservación. Os resultados mostraron que a eficacia, así como a implicación dos veciños, foron significativamente mellores en Peneda-Gerês. Así, aínda que inicialmente se centrou no Parque Natural da Serra da Estrela, o estudo do esquema de implementación do sistema ITI pode servir como un modelo para avaliar a eficacia do programa noutras áreas protexidas, onde tales medidas configuran un portfolio de políticas destinadas a preservar os valores ecolóxicos e, á vez, converter os actores locais nunha parte activa da política ambiental.

http://saveserradaestrelaen.wordpress.com

As principais cuestións para o debate
  • ¿Son as políticas de protección da natureza un factor positivo, a fin de ofrecer oportunidades de vida para os residentes locais a longo prazo, ou, pola contra, outro "factor de expulsión"?
  • ¿É o compromiso real dos veciños o factor clave para o éxito?
  • ¿Ata que punto é o apoio financeiro directo a estratexia correcta, sostible e exitosa?

A descentralización de oficinas públicas fóra da capital do país. Un intento polémico en Irlanda

imaxen cabeceira The Public Service Decentralisation Programme

O Programa de Descentralización do servizo público, anunciado en decembro de 2003, durou ata novembro de 2011, cando foi cancelado polo Goberno. O seu obxectivo era descentralizar a administración pública irlandesa a localidades rurais.

imaxen decentralisation

En 2003, esta política preveu o traslado de preto de 10.000 postos ó longo dun período de dez anos. Ata o momento, preto de 30 por cento dos números previstos cambiaron.

Foi cancelada en 2011 por un novo goberno por unha serie de razóns, algunhas das cales eran en parte políticas, outras máis prácticas. Fora parcialmente 'secuestrada' pola administración anterior xa que algúns ministros quería levar emprego para os seus propios votantes.

Localmente seus efectos foron altamente positivos: trouxo sangue novo a comunidades envellecidas, estimulou o mercado inmobiliario local, ademais de mellorar a economía local e traer moitos máis beneficios.

http://www.decentralisation.gov.ie/faqs.html

As principais cuestións para o debate
  • ¿Descentralizar cargos públicos a zonas menos poboadas, pode axudar a reasentar as persoas e contribuír ó renacemento rural ?
  • ¿Como facelo dun xeito coherente e sostible? (Promoción do reasentamento sen xerar ineficiencia)
  • ¿Como minimizar os efectos secundarios negativos, como aumentar significativamente os desprazamentos -tempo no bus- e a perda de horas de traballo?

Proxecto Prove. Beneficiarse da confianza e da proximidade. Portugal

imaxen cabeceira web Prove Project

mapa nucleos productores Prove Project
Prove orixinouse como un proxecto de cooperación interterritorial entre oito Grupos de Acción Local situados en todo Portugal para continuar a experiencia e metodoloxía desenvolvida como parte da Iniciativa IC EQUAL, que pretende resolver os problemas relacionados coa comercialización de produtos locais e para sacar proveito da proximidade dos produtores e consumidores en áreas periurbanas.

O Proxecto Prove tenta promover novas formas de cadeas curtas de comercialización entre pequenos produtores e consumidores. Prove, así, por unha banda axuda os produtores a venderen os seus produtos, directa e inmediatamente, obtendo dun prezo xusto polo seu traballo. Por outra banda, os consumidores reciben produtos de calidade e teñen contacto directo cos produtores.

http://prove.com.pt/home

imaxen Prove Project

As principais cuestións para o debate
  • Potencial das novas tecnoloxías TIC para mellorar as posibilidades de comercialización e a calidade de vida nos territorios en declive
  • Novas posibilidades de inclusión laboral nas comunidades rurais: potencial da agricultura de calidade en tempos de paro masivo.

Deseño para o baleiro en Parkstad (Limburg, Países Baixos)

No contexto de Parkstad - Limburg (diminución e envellecemento) a cidade de Heerlen, como o centro da rexión, afronta o abandono de edificios, moitos dos cales están no centro da cidade. Isto contribúe á mala imaxe e a unha sensación de inseguridade da cidade.

imaxen Parkstad

Para combater estas consecuencias negativas do abandono, así como para darlle á xente (nova) a oportunidade de iniciar o seu propio proxecto de empresa, organízase cada ano a competición Deseño para o baleiro. Neste proxecto, os emprendedores poden solicitar un local no centro da cidade e unha axuda inicial para o seu negocio.

O proxecto iniciouno o Concello de Heerlen, a fin de alcanzar os mellores resultados, coa colaboración de iniciativas de ONG, universidade, etc. Todos os anos este proxecto atrae moitos (mozos) emprendedores que ven Heerlen como unha boa opción para o seu negocio, debido ás posibilidades que ofrece a transición demográfica.

Ó mesmo tempo, a cidade benefíciase da actividade económica e creativa que esas persoas traen consigo e da rexeneración á que contribúen no centro da cidade .

Información dispoñible en http://www.designforemptiness.nl/en/index.php

Preguntas clave:
  • ¿Como atraer os mozos emprendedores a áreas con diminución de poboación?
  • ¿Como xestionar o abandono de edificios?
  • ¿É a diminución da poboación unha oportunidade de construír novas asociacións público- privadas e novas estratexias emerxentes desde a base?

"Ellinkulma", centro de día activo en Carelia do Norte (Finlandia)

Este centro é un punto de encontro entre as persoas maiores, empresas, profesionais e organizacións non gobernamentais, un centro de demostración de boas prácticas relacionadas co autocoidado, vida e vivenda de persoas de idade e o desenvolvemento de vivendas sen barreiras e ambientes de vida.

imaxen Ellinkulma 1

Feito no centro do municipio de Juuka, con preto de 5.600 habitantes, unha área envellecida (máis de 26% dos habitantes teñen máis de 65 anos), con baixa densidade rural. O principal obxectivo do centro é fortalecer os maiores capacidade de coidar de si mesmos e construír unha rede con outros actores neste ámbito, a fin de ser capaz de vivir na casa o maior tempo posible.

imaxen Ellinkulma 2

Máis información en http://www.juuka.fi/fi/palvelut/sosiaalipalvelut/vanhusten-palvelut/ikaosaamiskeskus-ellinkulma

Preguntas clave:
  • ¿En que medida, solucións tecnolóxicas intelixentes son a resposta para a calidade de vida das persoas maiores en áreas que perden poboación?
  • ¿Como garantir unha mellor utilización das TIC para os maiores?
  • ¿É a economía dos maiores unha oportunidade para as empresas nas áreas rurais ?

Conexión rural irlandesa

Trátase dunha plataforma que conecta todos os axentes de desenvolvemento rural e axencias de toda a illa de Irlanda. É, esencialmente, unha plataforma dixital de ONG que actúa como enlace e como rede de redes para máis de 500 grupos locais irlandeses centrados no desenvolvemento coa participación acumulada de máis de 25.000 individuos. É unha axencia de base dedicada a analizar e presentar as necesidades das comunidades rurais desfavorecidas en Irlanda a nivel de condado, nacional e da UE. Ten o apoio do goberno. A páxina web da IRL describe a diversidade e amplitude dos temas nos que traballa nos seus programas de apoio.

imaxen cabeceira páxina web www.granxafamiliar.com

Máis información en http://www.irishrurallink.ie

Preguntas clave:
  • ¿En que medida, o contorno rural pode ser unha oportunidade para formas innovadoras de inclusión laboral en tempos de crecente desemprego?
  • ¿Está a desigualdade territorial ligada a prexuízos sociais contra a vida rural?
  • ¿Pode un movemento de organización de base contribuír eliminar estos prexuízos e desigualdades?

Granxa Familiar

Granxafamiliar.com é un proxecto que ten como obxectivo o desenvolvemento do medio rural galego, tanto socioeconómica como culturalmente, a fin de poñer en valor a calidade de vida e a cultura rural, para crear ligazóns de comunicación entre o mundo rural e urbano, para salientar a importancia da produción tradicional para o autoabastecemento no mercado galego de agricultura familiar e promover a difusión de novas tecnoloxías como ferramenta de intervención social contra o fenómeno da exclusión social e territorial coñecido como a “fenda dixital”.

imaxen páxina web www.granxafamiliar.com

O obxectivo é impulsar o desenvolvemento social, económico e cultural no medio rural galego. É o noso obxectivo promover a recuperación da memoria histórica e a revalorización da cultura rural local no contexto da sociedade da información. Para o efecto, a arquitectura de www.granxafamiliar.com foi planificada, desenvolvendo así a creación dunha comunidade virtual enfocada en impulsar as transaccións comerciais e as posibilidades de compra e venda de produtos de autoabastecemento tradicionais que existen no ámbito rural.

Granxa Familiar agarda impulsar o proxecto globalmente a través de Internet, promovendo o uso e a difusión das TIC (tecnoloxías da información e as comunicacións), como ferramentas e canles comerciais para produtos agrícolas, igualmente ben coñecidas entre as comunidades rurais e urbanas, así como información e canles de aprendizaxe.

Máis información en CapBookGranxaFamiliar.pdf

video:

As principais cuestións para o debate
  • Potencial das novas tecnoloxías de TIC para mellorar as posibilidades de comercialización e calidade de vida nos territorios en declive demográfico
  • Novas posibilidades de inclusión laboral nas comunidades rurais: potencial da agricultura de calidade en tempos de paro masivo.
  • Estereotipos sobre a vida rural

Cooperativa de produtores de viño Ribeiro coida dos seus pacientes de Alzheimer

imaxe uvas

Tradicionalmente, a enfermidade de Alzheimer foi agochada nalgunhas comunidades rurais e, como máximo, considerada como unha cuestión interna, outro reto difícil para que afrontaran as mulleres. Esas mulleres xeralmente asumiron toda a responsabilidade, xunto co resto das tarefas que xa lle foron confiadas, sen formación axeitada , pero cunha cantidade extra de traballo e soidade.

logo afaor

Isto esmagadora e esgotadora situación foi afrontada por algunhas organizacións. A asociación AFACOR aceptou o reto de descentralizar os servizos e facelos accesibles a unha comunidade rural. Danlles apoio a coidadores e impulsan as terapias, adestramentos e outras actividades.

Neste caso particular, esta cooperativa galega de produción de viño iniciou un programa para afrontar os problemas que afectan as familias con algúns pacientes con Alzheimer en casa. Esta cooperativa ofrece, á vez, unha oportunidade de vida para as familias propietarias de pequenos viñedos. Como resultado, a cooperativa non só achega medios reais de vivir para as familias rurais, senón tamén a integración social e apoio ás súas necesidades.

imaxen páxina web www.afaor.com

http://afaor.com/
http://www.vinoribeiro.com/

As principais cuestións para o debate
  • O ámbito da economía social nas zonas rurais: produción e responsabilidade social corporativa
  • Os servizos sociais públicos e non-públicos: a complementariedade, sinerxías, sustentabilidade
  • Coidados na casa: a proximidade, a decisión do usuario, cuestión de xénero (¿Quen se preocupa do coidador?)

Páxinas

X